Ο Πεντοζάλης πήρε το όνομά του από τα πέντε βασικά του βήματα — τα «ζάλα». Ξεκινά με τον σιγανό, το αργό εισαγωγικό μέρος όπου οι χορευτές λικνίζονται πιασμένοι από τους ώμους, και ξεσπά στον γρήγορο, με πηδήματα, ταλίμια και φτερωτά βήματα.
Η παράδοση τον συνδέει με την επανάσταση του Δασκαλογιάννη (1770): λέγεται πως τα πέντε ζάλα συμβόλιζαν το πέμπτο επαναστατικό εγχείρημα της Κρήτης. Η λύρα και το λαούτο δίνουν τον παλμό, και ο πρωτοχορευτής εντυπωσιάζει με αυτοσχεδιασμούς.
Είναι χορός που απαιτεί αντοχή και συγχρονισμό — και από τους πιο αγαπημένους των εφηβικών μας τμημάτων.
